Ervaringsdeskundige Lydia: “Iedereen brengt iets waardevols mee, ook als je dat zelf niet ziet”
Lydia van Hooren werkt als ervaringsdeskundige bij FACT Ouderen binnen GGZ inGeest. In haar werk gelooft ze sterk in wederkerigheid: dat contact nooit eenrichtingsverkeer is en dat ieder mens iets te brengen heeft.
Van vroeggeboorte tot betekenis
Lydia’s eerste ervaring met ervaringsdeskundigheid begon niet bij haar eigen psychische kwetsbaarheid, maar bij haar dochter. Ze werd zeventien jaar geleden veel te vroeg geboren, met 27 weken en drie dagen zwangerschap. “Ik voelde me lange tijd slachtoffer van wat me overkomen was,” vertelt Lydia. “Tot ik besloot mijn ervaring in te zetten voor anderen.”
Ze werd vrijwilliger bij Care4Neo, een organisatie die zich inzet voor te vroeg, te licht of ziek geboren kinderen én hun ouders. Lydia geeft gastlessen aan GGD-artsen en studenten, en begeleidt lotgenoten. “Ik merkte dat het mij kracht gaf als ik mijn verhaal kon delen. Het gaat dan niet over mij, maar ik deel stukjes van mijn verhaal om anderen te helpen zich minder alleen te voelen én hoop te geven.”
De stap naar ervaringsdeskundigheid
Pas jaren later durfde Lydia ook haar eigen psychische kwetsbaarheid in te zetten. “De vroeggeboorte van mijn dochter kon ik zien als iets waar ik betekenis aan kon geven. Maar mijn eigen psychische struggles? Die hoorde gewoon bij mij, vond ik. Ik dacht altijd: een ander heeft daar toch niks aan.”
In haar tienerjaren kreeg Lydia de diagnose obsessieve-compulsieve dwangstoornis (OCD), maar lange tijd zag ze haar ervaringen niet als waardevol. Tot haar schoonzus, ook ervaringsdeskundige, een zaadje plantte. Lydia startte met de opleiding Ervaringsdeskundigheid en volgt inmiddels ook de master. “Ik vind het heel leuk om overstijgend te kijken naar ervaringsdeskundigheid: Wat is het eigenlijk? Hoe organiseren we het? En hoe zorgen we dat ervaring niet ondergeschikt raakt aan wetenschap, maar als volwaardige kennisbron wordt gezien?”
Cocreatie en nieuwe manieren van werken
Naast haar werk binnen FACT Ouderen is Lydia betrokken bij diverse initiatieven die zich richten op nieuwe manieren van kijken naar mentale gezondheid. Zo werkt ze onder andere met het Herstel-Lab, deel van het eco-systeem mentale gezondheid (GEM) en een collectief van ervaringsdeskundigen waar vanuit cocreatie wordt gebouwd aan andere vormen van zorg, ondersteuning en ontmoeting. “Ik houd ervan om dingen in beweging te zetten,” zegt ze. “Om plekken te creëren waar mensen samen leren, groeien en herstellen – zonder hiërarchie, maar vanuit gelijkwaardigheid.”
Van oordeel naar vertrouwen
In haar werk pleit Lydia voor meer ruimte voor gevoel en intuïtie in de GGZ. “Ik neem mijn gevoel heel erg mee. Soms hebben dingen geen woorden, maar wel een gevoel – net als bij een goede vriendschap. Je wéét gewoon dat de verbinding er is, zonder dat je alles hoeft uit te leggen.” Ze vindt het daarbij belangrijk om het perspectief van de ander echt serieus te nemen: “Ik heb de beleving van de ander niet. Dus wie ben ik om daar een oordeel over te hebben? Als iemand iets op een bepaalde manier ervaart, dan ís dat zo voor die persoon. Vanuit die ervaring probeer ik aan te sluiten.”
Wederkerigheid als kern
Hoewel Lydia in therapieën altijd de liefde voelde die erachter zat, miste ze soms de wederkerigheid. “Het expliciete: jij betekent óók iets voor mij,” legt ze uit. Daarom is wederkerigheid nu een belangrijk onderdeel van haar werk. “Een huis is vaak een portret van iemand zijn binnenwereld. Als iemand mij binnenlaat, geeft die persoon mij iets heel kostbaars. Dat wil ik graag teruggeven.“
Haar boodschap aan anderen?
“Herstel is nooit eenrichtingsverkeer. Ook als je denkt dat je niets te geven hebt, breng je altijd iets mee. Dat kan klein zijn – een glimlach, een gesprek, een stukje van jezelf. Wederkerigheid is wat ons als mensen verbindt.”
