Karen Diemeer over bewegen in de ouderenpsychiatrie: “Het begint met openstaan”

Karen begon haar loopbaan als verpleegkundige, maar schoolde zich om tot oefentherapeut – op zoek naar een meer holistische benadering. Een tijdelijke waarneming in de ggz werd het begin van een jarenlange carrière. Inmiddels werkt ze acht jaar op de ouderenkliniek in Zuiderpoort, waar ze cliënten begeleidt in bewegen, ontspanning en zelfredzaamheid.

Beweging als onderdeel van herstel

In de loop der jaren ontwikkelde Karen sport- en beweegaanbod voor verschillende doelgroepen – van jongeren met schizofrenie tot ouderen met somatische klachten. Op Zuiderpoort introduceerde ze onder andere tai chi: een rustige bewegingsvorm met aandacht voor houding, balans en ademhaling. “Heel geschikt voor deze doelgroep – Je merkt dat mensen daadwerkelijk meer ontspanning ervaren.”

Wat Karen bijzonder vindt aan haar werk in de kliniek, is dat cliënten hier soms iets nieuws durven proberen. “Thuis zouden ze misschien nooit Tai Chi doen, maar hier merken ze: hé, dit werkt eigenlijk wel. Dat zet iets in beweging – letterlijk én figuurlijk.”

Oefentherapie: houding, beweging en ontspanning

Wat maakt oefentherapie anders dan bijvoorbeeld fysiotherapie? “De klachten die we behandelen lijken vaak op elkaar: rugpijn, spanningsklachten, hoofdpijn. Maar de visie is anders. We kijken niet alleen naar de klacht, maar naar de hele mens – zijn houding, leefstijl, omgeving. Een oefentherapeut werkt aan een gedragsveranderingsproces van de cliënt. ‘Openstaan’ is de eerste fase van dit gedragsveranderingsproces. Via de fases: begrijpen, willen, kunnen, doen en volhouden, is de doelstelling, dat mensen uiteindelijk zelfredzaam leren omgaan met hun klachten.”

Iedereen draagt iets bij

In de kliniek werkt Karen samen met andere behandelaren. “Iedereen draagt iets bij vanuit zijn of haar discipline. Ik kijk bijvoorbeeld ook mee hoe iemand beweegt op een fiets of een loopband, of hoe iemand een krachtapparaat gebruikt. Zo draag ik bij in de behandeling van de somatische klachten en zelfredzaamheid.”

Cliëntervaringen die bijblijven

Sommige cliënten staan direct open voor bewegen, anderen hebben meer tijd nodig. “Het begint altijd met openstaan – voor uitleg, voor oefenen, voor het idee dat je invloed hebt.” Eén moment blijft Karen in het bijzonder bij: “Een cliënt met langdurige klachten ontdekte dankzij een paar aanwijzingen en oefeningen: ‘Ik héb invloed, ik kan hier iets mee’. Dat was echt een eyeopener voor hem – en voor mij een bevestiging van waarom ik dit werk zo graag doe.”