Naar overzichtspagina rubriek Uitgelicht

In Nederland hebben zo'n 25.000 mensen met chronische psychiatrische problemen grote moeite om zich maatschappelijk staande te houden. Vaak veroorzaken ze veel overlast. Om de steden in onze regio te helpen bij het keren van dit tij, startte GGZ inGeest in maart 2007 het eerste bemoeizorgteam volgens de ACT-methode: assertive community treatment. Inmiddels brengen maar liefst 13 (F)ACT-teams van GGZ inGeest de zorg zonodig dagelijks naar ruim 3.200 van deze zorgwekkende zorgmijders toe.

De beproefde ACT-methode komt uit Amerika en wordt door GGZ inGeest sinds drie jaar ingezet. Ook hier met succes: vele tientallen cliënten zijn bijvoorbeeld al aan een stabieler psychisch evenwicht en huisvesting geholpen. Met haar bemoeizorg bewijst GGZ inGeest dat ze steden als Amsterdam kan helpen bij hun streven om daklozen en overlastgevers van de straat, en in zorg te krijgen.

Hoofd boven water
ACT-teams helpen vooral mensen met schizofrenie en een psychotische stoornis. Daarnaast cliënten met persoonlijkheids- en stemmingsstoornissen, volwassenen met autisme en mensen die psychiatrische én verslavingsproblemen hebben.

Deze cliënten hebben stuk voor stuk ernstige problemen om maatschappelijk het hoofd boven water te houden. ACT-teams bieden onder meer psychiatrische en soms ook verslavingshulp. Ze helpen daklozen bijvoorbeeld aan een slaapplek of woning, of bij het behouden daarvan, bij inkomen en schulden, dagbesteding of werk. De hulp is op alle levensgebieden, met als doel het zo lang mogelijk succesvol zelfstandig laten wonen van cliënten.

Niet opgeven
ACT staat voor 'Assertive Community Treatment'. Assertive, omdat hulpverleners zich niet laten afschrikken door afhoudend of zelfs agressief gedrag van cliënten en niet opgeven, hoe lastig het ook is. Community, omdat er wordt samengewerkt met onder andere familie, uitkeringsinstanties, woningbouwverenigingen, werk- en dagbestedingprojecten, politie, GGD en met andere teams van GGZ inGeest, zoals bij vroegtijdige interventie van psychoses.

Uniek
Elke ochtend bespreken de bemoeizorgteams alle cliënten bij een 'planbord' en spreken af wie die dag gezien wordt. Elke cliënt staat gemiddeld twee tot drie keer per week op het bord. Uniek is het 'transdisciplinaire' karakter van de ACT-teams: de gemiddeld tien teamleden kunnen, uiteraard tot op zekere hoogte, elkaars taken vervullen. Cliënten worden door iedereen gezien in plaats van door één vaste behandelaar.

De teams bestaan uit ambulant en sociaal-psychiatrisch verpleegkundigen, een psychiater, maatschappelijk werker, arts-assistenten en -per team verschillend- een psycholoog, trajectbegeleider, woonbegeleider, verslavings- en/of ervaringsdeskundige. Deze laatste functie is ook uniek en deel van de ACT-methode. De ervaringsdeskundige helpt bij het bruggen slaan tussen zorg en zorgwekkende zorgmijder - iemand die hun ervaringen deelt wekt eerder vertrouwen.

FACT
ACT-teams bieden continu hoogintensieve behandeling, maar dat is niet altijd nodig en rendabel. Daarom zijn er ook FACT-teams, waarbij de F staat voor 'Functie.' Deze teams bieden de ACT-hulp waar en wanneer nodig, bij cliënten die regelmatig ook stabielere periodes beleven en dan met laagintensieve hulp toe kunnen.

Voorlopers
GGZ inGeest doet al decennia aan bemoeizorg. Een aantal (F)ACT-teams is nieuw, andere bestaan al langer en hebben de (F)ACT-werkwijze overgenomen.

Overzicht van de 13 (F)ACT-teams van GGZ inGeest

• FACT Bocholtstraat, Amsterdam
  T (020) 788 4777
  80 Cliënten. Doet ook consultatie aan cliënten en hulpverleners in HVO's, bijvoorbeeld met klinische lessen. Verantwoordelijk voor de psychiatrische behandelplannen van nog eens 150 cliënten in deze instellingen.
  
• FACT Hilligaertstraat, Amsterdam
  T (020) 788 5155
  600 Cliënten. Werkt heel veel met groepen, trainingen cognitieve gedragstherapie. Richt zich sinds kort ook op autisme bij volwassenen in samenwerking met het Leo Kannerhuis.
  
• FACT Hogguerstraat, Amsterdam
  T (020) 788 5200
  30 Cliënten. Klein, nieuw team, werkt nauw samen met FACT Osdorpplein waar het tot een jaar geleden deel van uitmaakte.
  
• FACT Osdorpplein, Amsterdam
  T (020) 788 4999
  700 Cliënten, meeste van alle bemoeizorgteams, maar het blijft maatwerk.
  
• ACT jongvolwassenen Osdorpplein, Amsterdam
  T (020) 788 4999
  87 Cliënten. Voor cliënten van 16-30 jaar. De psychiater en teamsecretaresse kunnen Marokkaanse cliënten in hun moedertaal te woord staan.
  
• ACT Volwassenen Valeriuskliniek, Amsterdam
  T (020) 7885666
  81 Cliënten. Oudste (maart 2007) ACT-team van GGZ inGeest.
  
• FACT Walborg, Amsterdam
  T (020) 788 5888
  167 Cliënten. Bedient een veelal in Buitenveldert wonende, gemiddeld 55 jaar oude doelgroep die veel gebruikmaakt van de voorzieningen op locatie Walborg.
  
• FACT Zuiderpoort teams Noord en Zuid, Haarlem
  T (023) 518 7222
  500 Cliënten. Hebben op dit moment het landelijke FACT-keurmerk van de Stichting Centrum Certicifering ACT en FACT.
  
• ACT+, Haarlem
  T (023) 5319294
  80 Cliënten. In Nederland uniek vanwege nauwe samenwerking met Brijder Verslavingszorg en detachering Brijderpersoneel in het team, waaronder een verslavingsarts. Integrale behandeling psychiatrie en verslaving, vandaar het plusteken.
  
• FACT-teams A en B  Binnenweg, Hoofddorp
  T (023) 565 6360
  450 Cliënten. Om overzicht en korte lijnen te houden gescheiden in twee teams. Loopt, naast behandeling van de schizofrene/psychotische doelgroep, voorop bij GGZ inGeest bij het bieden van toegespitste FACT-zorg aan cliënten met borderline en andere persoonlijkheidsstoornissen die al heel veel, vaak ook klinische zorg gehad hebben. Ook bemoeizorg aan volwassenen met autisme, samenwerking met Leo Kannerhuis.
  
• FACT Amstelmere, Amstelveen
  T (020) 543 4343
  300 Cliënten. Doet ook consultaties bij RIBW's.